Ergens in Georgië staat op dit moment wijn te gisten in een kleipot die diep in de grond begraven ligt. Zo gebeurt het al zo'n 8.000 jaar. Geen roestvrijstalen tanks, geen temperatuurregeling, gewoon druiven, klei en aarde die doen wat ze altijd al deden.
Dat is qvevri wijn. En als je eenmaal begrijpt wat er precies in die begraven kleipot gebeurt, kijk je nooit meer hetzelfde naar een wijnkaart.
Voor wie ons al langer volgt op deze site: dit artikel markeert ook een nieuw hoofdstuk voor ons. We zijn bezig met een volledige verhuis naar onze nieuwe website, TasteQvevri, waar je binnenkort al onze Georgische wijnen kan terugvinden. Maar eerst dit: alles wat je moet weten over qvevri wijn zelf.
Wat is een Qvevri Precies?
Een qvevri (ქვევრი, ook wel gespeld als kvevri) is een groot, eivormig kleivat dat gebruikt wordt om wijn te laten gisten, rijpen en bewaren. Qvevri worden traditioneel tot aan hun hals ingegraven in de grond, wat de temperatuur op natuurlijke wijze stabiel houdt tijdens de gisting, zonder elektriciteit of koeling.
De afmetingen variëren enorm: sommige qvevri zijn nog geen 20 liter groot voor huishoudelijk gebruik, andere, vooral in de Kakheti-regio, zijn goed voor duizenden liters en worden commercieel gebruikt door wijnhuizen. Elke qvevri wordt met de hand gemaakt door een meester-pottenbakker, een ambacht dat al generaties lang wordt doorgegeven binnen enkele families en dorpen.
UNESCO erkende deze traditionele Georgische qvevri-methode in 2013 officieel als immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid, een erkenning die weinig andere wijnmethoden ter wereld hebben gekregen.
Hoe Wordt Qvevri Wijn Gemaakt?
Het proces is verrassend eenvoudig, en net dat maakt het bijzonder:
- Druiven worden geoogst en geplet, vaak met tros en al.
- Alles gaat samen de qvevri in: sap, schillen, pitten en soms zelfs de trossen.
- De qvevri wordt afgesloten en het mengsel gist spontaan, met wilde, natuurlijk aanwezige gisten. Er wordt geen laboratoriumgist toegevoegd.
- De wijn blijft weken tot maanden in contact met de schillen, waardoor kleur, tannine en smaak zich diep in de wijn nestelen.
- Uiteindelijk wordt de wijn afgetapt. De eivorm van de qvevri zorgt ervoor dat bezinksel netjes naar de bodem zakt.
Geen filtering, geen toevoegingen, geen shortcuts. Het resultaat is een wijn die dichter bij "de natuur doet het werk" staat dan bijna elke andere wijnstijl ter wereld.
Waarom Smaakt Qvevri Wijn Zo Anders?
Dit is het deel dat de meeste mensen verrast: veel witte qvevri wijn ziet er niet uit, ruikt niet, en smaakt niet als witte wijn zoals we die kennen.
Omdat het sap zo lang met de schillen in contact blijft, net zoals bij rode wijn, krijgen witte druiven een diepe goud- tot amberkleur, met echte tannine en structuur. Denk aan gedroogde abrikoos, walnotenschil, honing en een stevige, grijpende textuur die dichter bij een lichte rode wijn ligt dan bij een frisse Sauvignon Blanc.
Deze stijl wordt internationaal vaak "orange wine" genoemd. Georgiërs zelf verkiezen de term amberwijn, simpelweg omdat de kleur amber is, geen oranje. De term "orange wine" werd pas in 2004 bedacht door een Britse wijnschrijver, terwijl Georgië deze stijl al duizenden jaren eerder maakte.
Een Stukje Georgië Midden in Antwerpen
Wil je qvevri wijn niet alleen begrijpen maar ook echt proeven, met eten erbij zoals het hoort? Dan hoef je niet naar Georgië te vliegen. In het historische pand uit 1574 aan de Vlasmarkt 9 in Antwerpen vind je restaurant J'AMI, waar de Georgische keuken en Georgische wijn al bijna twee jaar samenkomen.
J'AMI werkt samen met topchef Davit Narimanishvili, die zijn ervaring meebrengt om de klassieke Georgische keuken structuur en verfijning te geven zonder de ziel ervan te verliezen. Het resultaat werd opgemerkt: J'AMI haalde een score van 12,5/20 bij Gault&Millau en stond ook op het bekende culinaire festival Antwerpen Proeft, waar het als "authentiek Georgisch, foodsharing" werd omschreven.
Op de wijnkaart van J'AMI vind je bewust een aantal typische amforawijnen, exact de qvevri-stijl waar dit artikel over gaat, geserveerd naast de rest van de Georgische keuken waarvoor ze gemaakt zijn: khinkali, pkhaleuli en gedeelde gerechten vol kruiden en walnoten. Reserveren kan via restaurantjami.be.
Qvevri Wijn Mee Naar Huis Nemen
Wil je qvevri en amberwijn liever rustig thuis ontdekken, op je eigen tempo? Daarvoor bouwen we momenteel onze nieuwe webshop TasteQvevri verder uit. We zijn een tijd actief geweest onder deze site, maar verhuizen nu volledig naar TasteQvevri, waar je een zorgvuldig samengestelde selectie van Georgische wijnen vindt, rechtstreeks ingekocht bij kleine, familiale wijnhuizen in Kakheti, Imereti en daarbuiten.
Van klassieke droge Saperavi tot echte qvevri amberwijn: op TasteQvevri.com vind je dezelfde passie voor Georgische wijn die je bij J'AMI aan tafel proeft, maar dan om zelf in huis te halen.
Waarom Deze Traditie het Proberen Waard Is
Qvevri wijn is geen trend. Het is een levende traditie die al 8.000 jaar wordt doorgegeven, van generatie op generatie, zonder ooit echt te zijn onderbroken. Elke fles vertelt hetzelfde verhaal: klei, aarde, tijd, en een familie die het al generaties lang op precies dezelfde manier doet.
Of je nu voor het eerst aanschuift bij J'AMI in Antwerpen, of thuis een fles bestelt via TasteQvevri, je proeft telkens een stukje van diezelfde 8.000 jaar oude geschiedenis.
Veelgestelde Vragen over Qvevri Wijn
Wat is het verschil tussen qvevri en kvevri? Geen enkel verschil, het zijn twee verschillende manieren om hetzelfde Georgische woord (ქვევრი) naar het Latijnse alfabet om te zetten.
Is qvevri wijn hetzelfde als natuurwijn? Er is veel overlap, beide zetten in op wilde gisting en minimale ingrepen, maar het zijn geen identieke begrippen. Qvevri wijn verwijst specifiek naar het vat en de traditionele Georgische methode.
Waar kan ik qvevri wijn proeven in Antwerpen? Bij restaurant J'AMI op de Vlasmarkt vind je een selectie typische amforawijnen op de kaart, geserveerd bij authentieke Georgische gerechten.
Waar kan ik qvevri wijn kopen om thuis te drinken? Via onze nieuwe webshop TasteQvevri, waar we rechtstreeks samenwerken met kleine Georgische wijnhuizen.
Reactie plaatsen
Reacties